تو مولاى خداوند ذو الجلال شده‌اى و به اين فضيلت خود سرفراز و سرافراز باش « 1 » . بشّار در سال 167 يا 168 كشته شد . بشّار ازاين‌روى در ادبيات عربى شهرت يافته كه از پيشگامان نهضت ادبى عربى در عصر عباسى و پيشواى نوآوران در شعر عربى به‌شمار است . او را به پلى مانند كرده‌اند كه شعر عربى از راه آن از دوران قديم به دوران جديد و عصر شكوفائى خود گام نهاده است . * * * عبد اللّه بن مقفع ، بزرگترين مترجم نوشته‌هاى فارسى ساسانى است كه بيشترين كتابها را در تاريخ و ادب و حكمت از آن نوشته‌ها به زبان عربى برگردانده ، و در فصاحت و بلاغت عربى در تمام دوره‌هاى تاريخى آن سرمشق سخندانان و نويسندگان عربىنويس و عربىزبان بوده ، و آنچه از نوشته‌ها و ترجمه‌هاى او تا امروز باقى مانده مانند الأداب الكبير ، و الأداب الصغير و كليله و دمنه هنوز هم از بهترين آثار ادبى و اخلاقى زبان عربى شمرده مىشود . وى نخستين كس از خاندان خود است كه به اسلام گرويده است . واسطهء اسلام او عيسى بن على عموى منصور خليفهء عباسى بود . ابن مقفع دبيرى او را در امور كرمان ، كه ولايت آنجا و فارس به عيسى واگذار شده بود ، برعهده داشت « 2 » . بنابراين اسلام اين خاندان از نيمهء اول قرن دوم هجرى فراتر نمىرود . * * * خاندان امام بخارى ، از علماى معروف اسلام و صاحب كتاب معتبر صحيح بخارى نيز تا قرن دوم هجرى هنوز به اسلام نگرويده بودند . امام بخارى از رجال قرن سوم هجرى است كه در سال 194 هجرى زاده شده و در سال 256 هجرى

--> ( 1 ) - اغانى ، ج 3 ، ص 38 ؛ وفيات ، ج 1 ، ص 245 . ( 2 ) - دربارهء ابن مقفع در دوران معاصر كتابهاى چندى در عربى و فارسى منتشر شده كه برخى از آنها عالمانه و تحقيقى است . ازآن‌جمله در فارسى دو نوشته از دو استاد فقيد را مىتوان نام برد : يكى نوشتهء سيد حسن تقىزاده در كتاب « هزارهء فردوسى » ؛ و ديگر كتاب عباس اقبال آشتيانى دربارهء شرح حال و آثار ابن مقفع .